Cechy osobowości kreatywnej wymienia i analizuje Thomas Wieke.
Wydaje się, że kreatywność służy nie tylko konkretnemu, wąsko ograniczonemu zawodowemu celowi, lecz ma swoją wysoką wartość. Człowiek kreatywny jest także kompetentny. Przypisuje mu się to, że:
-
ma większe niż inni zaufanie do siebie;
-
jest pozbawiony uprzedzeń;
-
jego zdolność do nietypowego myślenia umożliwia mu znalezienie niekonwencjonalnych rozwiązań;
-
jest wyczulony szczególnie na uczucia, odczucia i rzeczy intuicyjne;
-
ma większą niż pozostali potrzebę niezależności oraz jest w swoich ocenach bardziej niezależny i mniej zależny od autorytetów;
-
dominuje w grupach lub dąży do dominacji;
-
broni się przed administracyjnymi ograniczeniami raz wywieraniem na nim presji;
-
wykazuje dużą tolerancję na stres i frustrację;
-
jest oryginalny i może w krótkim czasie rozwinąć wiele różnych pomysłów na rozwiązanie oraz skojarzeń;
-
jest szczególnie komunikatywny;
-
cieszy się z sukcesów.
Kreatywność jest utożsamiana z wysoką motywacją, siłą przebicia, siłą i gotowością na dużą wydajność, chęcią awansu oraz samospełnieniem w pracy — cechami, które są szczególnie pożądane w świecie pracy. Można wyróżnić trzy podstawowe typy osobowości kreatywnej:
1. Odkrywca: cechuje się intelektualną ciekawością, uchodzi za szczególnie otwartego i niekonwencjonalnego myśliciela, zachowuje się spontanicznie oraz nierzadko kieruje się intuicją.
2. Rozwiązujący problemy: kontrolowane zachowanie, mocna rzeczowość oraz poczucie obowiązku to główne cechy człowieka tego typu. Wprawdzie przypisuje mu się raczej sceptyczne nastawienie, ale równocześnie ma mocną skłonność do systematyki.
3. Wykonawca: dysponuje ponadprzeciętną duchową elastycznością zachowywania się w niekonwencjonalnych strukturach oraz niezwykłych sytuacjach. Nadaje się zarówno w sytuacjach wymagających socjalnej wrażliwości, jak i zdolności, aby zachowywać dystans względem innych ludzi. Szczególnie znacząca wydaje się jego gotowość do akceptacji i przeprowadzania zmian.
Kreatywna osobowość powinna w przypadku idealnym być mieszanką tych trzech typów.
Według badania przeprowadzonego na niemieckich menedżerach 16 procent pytanych okazało się odkrywcami, 43 procent z nich dało się przyporządkować do grupy rozwiązujących problemy, a 41 procent do wykonawców. Normalnie nie spotyka się takiej klasyfikacji w czystej formie, ani w rzeczywistości, ani w marzeniach. „Kreatywna osobowość powinna w przypadku idealnym być mieszanką tych trzech typów. Wychodzi się z założenia, że właśnie duża kompleksowość osobowości umożliwia silnie samodzielne i kreatywne zachowanie oraz oderwane myślenie”.
Ponieważ kreatywność sama w sobie nie jest jedynym zadaniem zarządzania lub problemem kierownictwa, podległe jej cechy osobowościowe ludzi kreatywnych podkreślają, że nie są oni prostymi pracownikami. Niektórzy szefowie życzą sobie w rzeczywistości galerników, którzy z pochylonymi karkami siedzą w ławkach i równo ciągną wiosła w rytmie, jaki ustali szef. Pracownicy kreatywni, którzy mają własne przekonania i chcą wprowadzać w życie swoje pomysły, którzy są gotowy do stawiania oporu i prędzej wezmą pod uwagę gniew niż dopasowanie się, wciąż są traktowani jako zagrożenie stabilności hierarchii przedsiębiorstwa. Przełożeni życzą sobie wprawdzie kreatywności, ale najlepiej w ramach podanych wytycznych, niespiesznej, takiej, która daje się łatwo włączyć i wyłączyć.
Umotywowany, kreatywny pracownik jednak „napędza się” sam.
Umotywowany, kreatywny pracownik jednak „napędza się” sam. Nie trzeba go „włączać”, a jeżeli spróbuje się go „wyłączyć”, najprawdopodobniej się go straci. Większość wykwalifikowanych fachowców rezygnuje dziś z pracy w pierwszej linii nie z powodu niskich zarobków lub zahamowanych perspektyw zrobienia kariery, lecz dlatego, że nie mogli znieść uczucia permanentnego podporządkowania. „Kreatywne zachowania, przez które człowiek jest motywowany do rozwijania nowych pomysłów, są zależne szczególnie od emocji i wysokiego stopnia fachowego zaangażowania”. Udział emocjonalny przemawia przez zapał do wykonywanego zadania oraz radość z pracy. Ten, kto jest mocno zawodowo zaangażowany, charakteryzuje się podwyższonym stopniem przyjmowania informacji oraz zdolnością do koncentracji na sednie sprawy. Kreatywne głowy można łatwiej zmotywować do zadania (oraz mogą się same lepiej zmotywować) niż mniej pomysłowych pracowników. Wymaga to motywującego środowiska pracy — zaspokajających zarobków, dobrych świadczeń socjalnych, moralnego uznania lub odpowiedniego stylu prowadzenia — używanego po to, aby rozbudzić kreatywność pracowników.
Fragment pochodzi z książki „Kreatywność i Ty. Droga do pomysłowości w pracy” autorstwa Thomasa Wiekea. Książka do nabycia tutaj.
Autor: Thomas Wieke/ fot. Blend Images/FORUM
